Zmiana opon na zimowe, czyli dlaczego to takie ważne

Zimą panują najtrudniejsze warunki na drodze, dlatego to pora roku pełna wyzwań dla kierowców. Aby się na nią przygotować, najczęściej zmieniamy: płyn do spryskiwaczy, akumulator i (najważniejsze) opony. Dlatego żaden kolejny atak zimy w tym sezonie nie zaskoczy już osób, które w porę zadbały o odpowiednie ogumienie w aucie. Dlaczego zmiana opon jest tak ważna?

Świadomość zamiast przepisów

Zimowe warunki nie rozpieszczają i często zaskakują nas dużo szybciej – tak jak obecnie, czyli późną jesienią. Za ich sprawą jazda samochodem staje się dużo bardziej wymagająca – kierowcy muszą być bardziej ostrożni, przezorni i lepiej przygotowani do trasy. Oczywiście nie bez znaczenia jest typ drogi, którą podróżują – te najlepiej utrzymane, czyli autostrady – sprzyjają kierowcom, ponieważ nawet w zimie są dobrze utrzymane i szybciej zapewniają jazdę bez utrudnień w postaci śnieżnych zasp czy oblodzonej nawierzchni. Tymczasem na lokalnych drogach obowiązuje niższy stopień utrzymania zimowego. Są one częściej, nawet przy niewielkim mrozie, śliskie lub częściowo mokre a częściowo oblodzone. Jednak z pewnością w każdym przypadku, bez względu na rodzaj drogi i stan jej utrzymania, zimą kierowcy powinni pamiętać o zachowaniu szczególnej ostrożności. Dlatego kluczowym wyposażeniem pojazdu w tym trudnym okresie stają się zimowe opony. 
W Polsce nie ma obowiązku wymiany opon letnich na zimowe, jednak bardzo wielu kierowców decyduje się na zmianę. Zimowe ogumienie zapewnia bowiem dużo lepszą przyczepność, a więc i kontrolę nad pojazdem w trudnych warunkach pogodowych. Warto pamiętać, że chociaż nie ma obowiązku zmiany opon na zimowe, to za wadliwe ogumienie nadal można otrzymać mandat, np. przy okazji rutynowej kontroli drogowej. Patrol policyjny może bowiem zwrócić uwagę na zużycie opon (np. ubytki gumy lub zbyt niski bieżnik[1]), a w przypadku stwierdzonych uchybień nałożyć na kierującego mandat (wg nowego taryfikatora do 3 tys. zł, jeśli policjant powoła się na art. 97 kodeksu karnego[2]) lub nawet odebrać dowód rejestracyjny za nieodpowiedni stan techniczny pojazdu.

Zimowe ogumienie podnosi bezpieczeństwo

Zmiana opon na zimowe ma duży wpływ na bezpieczeństwo jazdy i przyczepność. Za lepsze parametry zimowych opon odpowiada przede wszystkim odpowiednia mieszanka gumowa, która sprawia, że opona jest bardziej miękka i elastyczna nawet w ujemnych temperaturach, dzięki czemu umożliwia zachowanie dobrej przyczepności zarówno na mokrej, jak i zaśnieżonej nawierzchni. Ale nie tylko ich rodzaj jest ważny – istotny jest również bieżnik. Opona zimowa ma głębsze rowki i to właśnie dzięki nim lepiej radzi sobie ze śniegiem (nie przykleja się on do gumy) i z błotem roztopowym. Wysokość bieżnika określana jest parametrem TWI (Tread Wire Index – Wskaźnik Zużycia Opony) – w przypadku zimowego ogumienia eksperci zalecają, aby nie była ona mniejsza niż 4 mm, w przeciwnym wypadku opony mogą nie zapewnić odpowiedniej trakcji na drodze. Głęboki bieżnik w oponie zimowej wpływa na lepszą przyczepność podczas jazdy, co zwiększa bezpieczeństwo – według danych przedstawionych w raporcie Komisji Europejskiej[3] wzrost poziomu przyczepności o 10% prowadzi do zmniejszenia liczby ofiar śmiertelnych w ruchu drogowym o 3-4%.
W Internecie można znaleźć bogatą bazę wideotestów, które pokazują, jak zachowują się opony letnie i zimowe w trudnych warunkach pogodowych, np. na zaśnieżonej lub oblodzonej nawierzchni, na której droga hamowania i zatrzymania są znacznie dłuższe (w porównaniu z nawierzchnią suchą). W jednym z takich przykładów różnica w hamowaniu i zatrzymaniu przy prędkości 40 km/h wyniosła nawet 10 metrów. Tymczasem na autostradach i drogach szybkiego ruchu, gdzie limity prędkości są znacznie wyższe, droga hamowania i zatrzymania zimą mogą być jeszcze dłuższe, bo prędkość, z jaką się poruszamy, przekłada się na długość drogi hamowania. Co prawda operatorzy autostrady monitorują stan pogody i prowadzą działania wyprzedzające, zapobiegające oblodzeniu drogi, jednak zawsze warto pamiętać o zachowaniu koncentracji i dostosowaniu prędkości do warunków panujących na drodze oraz o tym, że oprócz dobrych opon równie ważna jest rozwaga i umiejętność hamowania w trudnych warunkach pogodowych.

Kiedy zmienić opony i sprawdzić ogumienie?

Opony letnie warto zmienić na zimowe, gdy średnia dobowa temperatura w ciągu kilku dni nie przekracza 7°C. Oczywiście może się zdarzyć, że np. w grudniu przyjdzie ocieplenie powyżej 7°C i nie oznacza to, że znów musimy zmieniać opony na letnie, ale pamiętajmy, że w wyższych temperaturach opony zimowe pracują inaczej i znacznie szybciej zużywa się ich bieżnik. Z tego powodu, jeśli komplet opon zimowych służył kierowcy już w poprzednim sezonie jesienno-zimowym, to przy okazji zmiany opon na letnie warto sprawdzić stan „zimówek” (m.in. poziom zużycia ich bieżnika), bo „łyse” opony zimowe są na oblodzonej nawierzchni tak samo nieskuteczne jak letnie.

Dlaczego warto zmieniać opony? Trzy najważniejsze powody.

1. Lepsza przyczepność. Od rodzaju i jakości opon, a także m.in. stanu ich bieżnika zależy, czy samochód będzie dobrze trzymał się drogi – szczególnie zimą. 
2. Większe bezpieczeństwo. Odpowiednie ogumienie zwiększa bezpieczeństwo kierowcy i podróżujących z nim pasażerów.
3. Komfort jazdy. Dobre zimowe opony skracają drogę hamowania, ułatwiają prowadzenie auta i pokonywanie zakrętów.