Pas awaryjny jest ważną częścią infrastruktury dróg klasy A (autostrady) i klasy S (drogi ekspresowe) jako miejsce przeznaczone do awaryjnego postoju. Trzeba jednak wiedzieć, że jest węższy od standardowego pasa do jazdy i wolno się na nim zatrzymać tylko w wyjątkowych sytuacjach. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy można zatrzymać pojazd na pasie awaryjnym oraz jak to zrobić bezpiecznie.
Kiedy można stanąć na pasie awaryjnym?
Ze względów bezpieczeństwa autostrady i drogi ekspresowe – w większości przypadków – posiadają pas awaryjny o szerokości 2,5 m (drogi szybkiego ruchu) lub 3 m (autostrady). Pas awaryjny służy wyłącznie do awaryjnego postoju pojazdu, który nie może bezpiecznie kontynuować jazdy. Można się na nim zatrzymać tylko w ściśle określonych sytuacjach, takich jak:
• awaria pojazdu,
• zdarzenie losowe (np. kolizja, akcja ratunkowa),
• tworzenie korytarza życia (na pas awaryjny w tej sytuacji zjeżdżają auta poruszające się skrajnym, prawym pasem autostrady).
Nie należy zatrzymywać się na pasie awaryjnym bez uzasadnionego powodu (grozi za to mandat w wysokości 300 zł) . Nigdy nie można używać pasa awaryjnego do jazdy (chyba że pojazd po uzasadnionym postoju włącza się do ruchu i musi się rozpędzić), czy wyprzedzania innych pojazdów. Wyjątkiem są takie sytuacje, jak roboty drogowe, podczas których obowiązuje tymczasowa organizacja ruchu, wytyczona właśnie na pasie awaryjnym.
Postój, który nie wymaga natychmiastowego, awaryjnego zatrzymania, na autostradach i drogach szybkiego ruchu możliwy jest jedynie w Miejscu Obsługi Podróżnych (MOP).
Pojazd na pasie awaryjnym
Jeśli pojazd ulegnie awarii na autostradzie lub drodze szybkiego ruchu i zatrzyma się na pasie awaryjnym, należy:
1. włączyć światła awaryjne (o ile nie zrobiliśmy tego już wcześniej),
2. ostrożnie wysiąść z pojazdu (najbezpieczniej od strony pobocza),
3. założyć kamizelkę odblaskową, jeśli jest na wyposażeniu pojazdu (w Polsce kamizelka nie jest elementem wyposażenia obowiązkowego, ale warto mieć w samochodzie przynajmniej jedną sztukę),
4. ustawić trójkąt ostrzegawczy – w odległości 100 m (to ok. 150 kroków) za pojazdem na pasie awaryjnym (do miejsca jego ustawienia warto dojść, przechodząc wcześniej za bariery ochronne).
Gdy miejsce postoju na pasie awaryjnym jest już oznaczone, zarówno kierowca, jak i wszyscy pasażerowie (bez względu na pogodę i porę dnia) powinni opuścić pojazd i udać się za bariery ochronne. W miarę możliwości warto też oddalić się od auta, np. wejść na nasyp i tam zaczekać na pomoc.
Jeśli podmuch wiatru lub pęd innego pojazdu przewróci trójkąt ostrzegawczy, nie próbujmy ustawić go ponownie.
Wzywanie pomocy na autostradzie
Gdy auto stoi już na pasie awaryjnym i wszyscy pasażerowie znajdują się w bezpiecznym miejscu (poza pojazdem), kierowca powinien wezwać pomoc. W tym celu nigdy nie można zatrzymywać innych pojazdów. W zależności od tego, co jest przyczyną zatrzymania, kierowca może:
• zadzwonić pod numer alarmowy 112;
• wezwać pomoc drogową z lawetą i poinformować o zdarzeniu Centrum Zarządzania Autostradą, które wyśle patrol autostradowy w celu zabezpieczenia pojazdu na pasie awaryjnym; numer SOS do Centrum Zarządzania Autostradą (CZA) na Autostradzie Wielkopolskiej, czyli na odcinku A2 między Świeckiem a Koninem, to 61 83 83 112;
• użyć kolumny alarmowej i połączyć się dzięki niej bezpośrednio z CZA.
Pomarańczowe kolumny alarmowe – infrastruktura, którą warto znać
Pomarańczowe kolumny alarmowe rozmieszczone są parami, co 2 km, po obu stronach autostrady. Stoją na poboczu między barierami, które tworzą „zatoczkę”. Dlatego, jeśli jest taka możliwość, warto wykorzystać tę infrastrukturę, czyli zatrzymać auto w niszy, jak najbliżej kolumny i barier, które będą stanowić ochronę dla pojazdu.
Na kolumnie alarmowej jest przycisk, po którego wciśnięciu sygnał przesyłany jest do Centrum Zarządzania Autostradą – operator wie, z której kolumny pochodzi zgłoszenie. Po wciśnięciu przycisku należy poczekać na zgłoszenie się operatora, który ustali powód zgłoszenia, a następnie wyśle na miejsce patrol autostradowy (średni czas przyjazdu to ok. 15 minut). Na miejsce przyjedzie pracownik autostrady, który (bez żadnych opłat) dodatkowo zabezpieczy miejsce awaryjnego postoju, aby kierowca bezpiecznie mógł zaczekać np. na lawetę.
Na każdej kolumnie podany jest również autostradowy numer SOS, pod który można zadzwonić (wówczas pamiętaj o poinformowaniu operatora o swojej lokalizacji, która widnieje na kolumnie alarmowej, np. 177 WS – liczba oznacza 177 km w kierunku na Warszawę).
Wozy autostradowe, które patrolują Autostradę Wielkopolską przez całą dobę, są wyposażone w ratujące życie defibrylatory AED, a pracownicy są odpowiednio przeszkoleni i mogą udzielić pierwszej pomocy.
Słupki drogowe – pomoc w zlokalizowaniu awaryjnego postoju
Jeśli awaryjny postój pojazdu przytrafił się daleko od kolumny alarmowej, kierowca, dzwoniąc pod numer alarmowy, powinien podać operatorowi kierunek, w którym jechał (na Autostradzie A2: Świecko lub Warszawa) i swoją lokalizację. Może ją odnaleźć w nawigacji w telefonie lub odczytać z biało-czerwonych słupków drogowych, ustawionych co 100 metrów. Odczytanie lokalizacji z tzw. słupka hektometrowego jest proste:
• na górze słupka może być podany numer drogi, np. A2 (informacja widnieje na słupkach ustawionych co kilometr);
• wszystkie słupki zawierają informację o kilometrze drogi, na którym są ustawione (np. 155 km);
• pod liczbą kilometra jest cyfra (od 0 do 9), która informuje o dziesiętnej części kilometra drogi, czyli o hektometrze.
Przykładowe oznakowanie słupka drogowego:
Co zrobić, jeśli jesteś świadkiem wypadku?
Jeśli jesteś bezpośrednim świadkiem wypadku, powinieneś udzielić pomocy poszkodowanym. Nie zapominaj jednak o swoim bezpieczeństwie. Zastosuj się do zasad opisanych wcześniej – zatrzymaj się na pasie awaryjnym, włącz światła awaryjne, załóż kamizelkę i ustaw trójkąt. Następnie wezwij pomoc, dzwoniąc pod numer 112. Na Autostradzie Wielkopolskiej powiadom także o zdarzeniu Centrum Zarządzania Autostradą (kolumna alarmowa / 61 83 83 112). Podaj kierunek, w którym jechałeś i swoją lokalizację, a także poinformuj dyspozytorów o szczegółach (np. liczbie rannych, stanie pojazdów – o ile jest możliwość bezpiecznego ustalenia takich informacji).
Zobacz film: Co zrobić, gdy samochód ulegnie awarii na autostradzie