Poradnik początkującego kierowcy – 9 najważniejszych zasad

Początkujący kierowcy często nie czują się zbyt pewnie, wjeżdżając po raz pierwszy na autostradę lub drogę szybkiego ruchu. Prezentujemy 9 najważniejszych zasad dla kierowców, których czeka pierwsza podróż autostradą.

1. Bezpiecznie włączaj się do ruchu
Aby bezpiecznie włączyć się do ruchu autostradowego, najpierw zwolnij – dozwoloną prędkość wskażą znaki ustawione przed wjazdem na węzeł, z którego skorzystasz. Ograniczenie prędkości na węźle autostradowym jest po to, aby pokonać go bezpiecznie. Zbyt szybki wjazd na węzeł powoduje, że na pojazd oddziałuje większa siła odśrodkowa, która może sprawić, że wypadnie on z toru (jazda po łuku). 
Kolejnym ważnym momentem, po przejechaniu węzła, jest włączanie się do ruchu autostradowego na pasie rozbiegowym. Długość tego odcinka umożliwia bezpieczne rozwinięcie prędkości zbliżonej do tej, z jaką poruszają się pojazdy na autostradzie. Dlatego przyspieszaj dynamicznie i pewnie – wykorzystaj do tego cały pas rozbiegowy. Po osiągnięciu odpowiedniej prędkości (ok. 100 km/h) upewnij się, że na pasie po lewej stronie jest miejsce do bezpiecznego włączenia się do ruchu – jeśli tak, zmień pas. Zmianę pasa należy oczywiście zasygnalizować kierunkowskazem. Do bezpiecznego opuszczenia autostrady przygotuj się odpowiednio wcześnie, aby nie przeoczyć zjazdu, a następnie wykorzystaj pas wyłączenia i węzeł autostradowy.

2. Utrzymuj bezpieczną odległość między pojazdami 
Na autostradzie pojazdy poruszają się z dużą prędkością, dlatego ważne jest zachowanie odpowiedniego odstępu, który daje czas na reakcję, np. jeśli pojazd jadący przed tobą rozpocznie awaryjne, gwałtowne hamowanie. Zasada zachowania bezpiecznego odstępu między pojazdami na autostradach i drogach ekspresowych jest też regulowana przepisami prawa i zakłada, że: odstęp ten wyrażony w metrach określa się jako nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, którym porusza się kierujący, wyrażonej w kilometrach na godzinę. Oznacza to, że poruszając się z prędkością 120 km/h, powinieneś zachować przynajmniej 60 metrów odstępu od pojazdu przed tobą. Uwaga: jeśli warunki pogodowe są niekorzystne (mgła, silny deszcz lub śnieg), warto zwiększyć dystans między autami. W takich warunkach wydłuża się bowiem droga hamowania pojazdu.

3. Wykorzystuj pas awaryjny, ale tylko awaryjnie
Pamiętaj, że pas awaryjny służy wyłącznie do postoju w sytuacjach awaryjnych, takich jak: awaria pojazdu, kolizja itp. Pas awaryjny nie służy do: postoju, jazdy czy wyprzedzania innych pojazdów – takie sytuacje są zabronione i niebezpieczne. Ponadto pamiętaj, że na drodze szybkiego ruchu (autostradzie lub drodze ekspresowej) postój jest możliwy wyłącznie w Miejscach Obsługi Podróżnych (MOP). 
Jeśli na autostradzie lub drodze ekspresowej zepsuje ci się samochód, wówczas możesz zjechać na pas awaryjny. Powinieneś także włączyć światła awaryjne i wystawić trójkąt (warto także założyć kamizelkę odblaskową, jeśli ją posiadasz). Gdy twój pojazd znajdzie się już na pasie awaryjnym, dla bezpieczeństwa wysiądź z auta (wraz z pasażerami) od strony pobocza i przejdź za bariery ochronne (oddal się od samochodu). Następnie skontaktuj się z Centrum Zarządzania Autostradą (na Autostradzie Wielkopolskiej zadzwoń pod numer telefonu 61 83 83 112) lub skorzystaj z kolumny alarmowej, aby powiadomić o zajściu. Dyspozytor Centrum Zarządzania Autostradą poinformuje odpowiednie służby i wyśle patrol autostradowy, który przyjedzie, aby zabezpieczyć twój pojazd. To ważne zarówno dla osób uczestniczących w zdarzeniu, jak i innych kierowców podróżujących autostradą. Warto pamiętać, że wozy patrolowe monitorują Autostradę Wielkopolską przez całą dobę i często są pierwsze na miejscu zdarzenia, a każdy z nich jest wyposażony m.in. w defibrylator AED, który może uratować czyjeś życie.

4. Stosuj się do ograniczeń prędkości 
Maksymalne dozwolone prędkości na autostradzie wynoszą: 
•    140 km/h dla samochodów osobowych, motocykli i pojazdów o wadze mniejszej niż 3,5 t; 
•    100 km/h dla autobusów;
•    80 km/h dla pozostałych pojazdów (w tym pojazdów ciężarowych) i zespołów pojazdów.
Nie zapominaj jednak, że na autostradzie pojawiają się miejsca, w których obowiązują ograniczenia prędkości, np.: odcinki dojazdowe do punktów poboru opłat, węzły autostradowe, pasy zjazdowe, autostradowe obwodnice dużych miast czy remontowane odcinki drogi. O ograniczeniu prędkości zawsze informują znaki ustawione przy drodze w regularnych odstępach.

5. Trzymaj się zasady korzystania z prawego pasa
Zawsze staraj się stosować zasadę wielopasmowych dróg, która brzmi: prawy pas służy do jazdy, a lewy do wyprzedzania. Nie jedź bez potrzeby lewym pasem – nie służy on do ciągłej, szybkiej jazdy, tylko do wyprzedzania pojazdów. Dlatego po zakończeniu manewru wyprzedzania wróć na prawy pas. Ponadto w przypadku zmiany pasa ruchu na drodze trzypasmowej obowiązuje reguła prawej ręki – pierwszeństwo zawsze dotyczy osoby znajdującej się na prawym pasie. Oznacza to, że przy zmianie pasa z lewego na środkowy, należy ustąpić pierwszeństwa pojazdowi zmieniającemu pas z prawego na środkowy.

6. Zapinaj poprawnie pasy bezpieczeństwa
Pasy bezpieczeństwa powinni zapinać zarówno kierowcy, jak i pasażerowie – nie tylko według przepisów, ale także statystyk, bo trzypunktowy pas bezpieczeństwa to najlepsza ochrona przed urazami podczas wypadku. Prawidłowo zapięte pasy samochodowe zwiększają szansę przeżycia, ale mogą też wspierać kierowcę w trakcie jazdy, bo dobre usytuowanie ciała w fotelu oznacza lepsze wyczucie pojazdu i precyzyjniejsze kierowanie nim. Ważne jest jednak, aby robić to prawidłowo – pasy muszą być napięte, nie mogą być poskręcane i powinny okalać ciało zgodnie z zasadami. Przede wszystkim muszą biec jak najbliżej ciała, a nie po grubych warstwach odzieży wierzchniej, którą lepiej jest zdjąć lub rozpiąć. Należy także dopasować górny punkt mocowania pasów bezpieczeństwa (na bocznym słupku). Ponadto pas piersiowy musi przebiegać nad środkiem barku, a nie na wysokości szyi, a następnie przechodzić przez środek mostka. Pas biodrowy powinien opinać biodra jak najniżej w stosunku do brzucha, czyli musi przechodzić na wysokości miednicy i opierać się na kościach biodrowych. Dobrze zapięte pasy chronią bowiem nasze zdrowie i życie.

7. Nie zawracaj ani nie cofaj na autostradzie
Na autostradzie pod żadnym pozorem nie zawracaj i nie cofaj – takie manewry są zabronione i bardzo niebezpieczne. Przegapiony zjazd z autostrady lub MOP nie są żadnym wyjątkiem od tej reguły. W takich sytuacjach należy skorzystać z kolejnego MOP-u lub z następnego zjazdu i węzła autostradowego, którym bezpiecznie zjedziesz z autostrady lub zawrócisz na jezdnie biegnące w przeciwnym kierunku. Owszem, nadrobisz drogi, ale unikniesz ryzyka kolizji z innymi pojazdami.

8. Jedź pewnie i w skupieniu 
To ważna zasada, która dotyczy oczywiście zachowania koncentracji na drodze. Autostrada to szybka i bezpieczna trasa, ale nie powinno to usypiać twojej czujności, bo jak każda droga wymaga skupienia się na jeździe. Prosta i szybka droga bez skrzyżowań również wymaga koncentracji kierowcy. Nie powinno się zatem przenosić uwagi na pasażerów czy na różnego typu rozpraszacze, np. telefon. Dlatego zawsze warto maksymalnie ograniczyć liczbę bodźców, np. wyłączyć lub ściszyć radio. A jeśli rozmowy z pasażerami (lub pasażerów) są tym, co cię rozprasza, powinieneś je ograniczyć. Najważniejsze jest skupienie się na drodze i na manewrach innych kierowców.

9. Planuj i rób regularne przerwy podczas dłuższej podróży
Długa droga do pokonania zawsze wiąże się z wyzwaniem utrzymania koncentracji podczas jazdy. Nawet jeśli wyjeżdżasz w trasę wypoczęty i nie masz na co dzień problemów z koncentracją, a do tego szybko i adekwatnie reagujesz na bodźce zewnętrzne, nadal musisz pamiętać o tym, że podczas długiej trasy w końcu nadejdzie zmęczenie. Nie warto go ignorować, a każdą oznakę zmęczenia (np. ziewanie, pocieranie twarzy i powiek) należy uznać za sygnał alarmowy i pretekst do postoju na jednym z MOP-ów. Kierowcy, którzy pokonują Autostradę Wielkopolską (odcinek A2 między Świeckiem a Koninem), mają do dyspozycji 22 takie miejsca (po 11 w każdą stronę). Dlatego jeszcze przed wyruszeniem w trasę warto zaplanować co najmniej jeden postój na dwie godziny jazdy. Należy też pamiętać, że o ile pierwsza przerwa może trwać minimum 15 minut, o tyle każda następna musi być dłuższa o kolejne 5 minut. Dobrze zaplanowana podróż uwzględnia efektywny odpoczynek. Uwaga – odpoczynkiem nie jest tankowanie pojazdu.