Wielu kierowców deklaruje, że uwielbia długą jazdę, zwłaszcza komfortową trasą, jaką jest szeroka autostrada. Powinni jednak pamiętać, że taka podróż wymaga przygotowania. I nie chodzi tylko o zaplanowanie trasy, ale również zadbanie o to, aby organizm przed podróżą był wypoczęty i wyspany. To podstawowa zasada zapobiegania zjawisku mikrosnu.
Mikrosen, zwany również snem sekundowym, określany jest jako chwilowa utrata świadomości, z której często nawet nie zdajemy sobie sprawy. Jest to reakcja zmęczonego organizmu, a konkretnie mózgu, który „wyłącza się” na chwilę, aby się zregenerować. Występuje najczęściej między godziną 1:00 a 5:00 rano, a także w godzinach popołudniowych, od 14:00 do 17:00 . Jest też związany z czynnościami, które wymagają dłuższej koncentracji, czyli na przykład z długą, nużącą jazdą prostą drogą.
Mikrosen trwa 4-5 sekund. W tym czasie na autostradzie samochód może przejechać około 150 metrów (przy prędkości jazdy 120 km/h)!
Regularne przerwy w jeździe zapobiegają pojawianiu się snu sekundowego i poprawiają zdolność koncentracji oraz czas reakcji kierowcy, są więc bardzo istotne dla bezpieczeństwa jazdy. Wypoczęty kierowca lepiej analizuje sytuację na drodze, nie doświadcza tzw. widzenia tunelowego, czyli zwężenia pola widzenia do centrum, co skutkuje niedostrzeganiem obiektów pojawiających się z boku.
Aby jak najlepiej zadbać o koncentrację i naszą kondycję w trakcie jazdy, powinniśmy planować przerwy w trakcie podróży przynajmniej co 2 godziny. Jeśli organizm wcześniej wysyła sygnały, że potrzebuje wypoczynku, powinniśmy je robić częściej. Lepsze efekty przynoszą częstsze i krótsze przerwy niż jedna długa, zaplanowana podczas kilkugodzinnej jazdy. Ziewanie, uczucie ciężkości powiek, trudności z koncentracją, luki w pamięci to wyraźne wskazówki, że organizm potrzebuje odpoczynku i że może wystąpić sen sekundowy. W tej sytuacji najlepiej zatrzymać się w najbliższym MOP (Miejscu Obsługi Podróżnych) i się zregenerować.
Regeneracja – czyli co robić podczas przerwy
ĆWICZENIA: Aby organizm skutecznie się zregenerował, podczas przerwy nie wystarczy po prostu się zatrzymać na parkingu. Chcąc pobudzić organizm, warto jest wykonać kilka ćwiczeń rozciągających, przespacerować się wokół samochodu, poruszać się. Aktywność fizyczna poprawia krążenie oraz dotlenienie organizmu, ćwiczenia rozciągające zmniejszają też napięcie mięśni, które może być związane z pozycją za kierownicą.
Pamiętaj – prawidłowa pozycja za kierownicą to zarówno lepsze panowanie nad pojazdem, jak i większy komfort kierowcy.
DRZEMKA: Krótka, 15-minutowa drzemka bywa najlepszą receptą na zmęczenie jazdą. Krótki sen w bezpiecznych warunkach na MOP umożliwia szybką i głęboką regenerację. Ważne, aby nie spać zbyt długo, a po przebudzeniu wykonać kilka ćwiczeń na zewnątrz samochodu, by całkowicie rozbudzić organizm.
JEDZENIE I PICIE: Odpowiednie nawodnienie ma bardzo duży wpływ na kondycję organizmu, należy więc pamiętać o piciu wody w czasie przerwy w podróży (odwodnienie może nasilać uczucie zmęczenia). Dobrze jest też wypić kawę lub napój energetyczny – szybko niwelują zmęczenie, jednak pamiętajmy, że ich działanie jest krótkotrwałe. W czasie postoju zjedzmy też lekką przekąskę, która dostarczy organizmowi energii.
CZAS: Skuteczny odpoczynek wymaga odpowiedniego czasu, aby organizm mógł wrócić do formy. Pierwsza przerwa w podróży autostradą powinna trwać co najmniej kwadrans. Każdy kolejny postój powinniśmy wydłużać o 5 minut (w stosunku do poprzedniego).
Nauczmy się słuchać potrzeb naszego organizmu i zadbajmy o jego regenerację. Wypoczęty kierowca lepiej panuje nad autem, szybciej analizuje sytuację na drodze i po prostu – jedzie pewniej.
Przed każdą dłuższą podróżą należy dobrze się wyspać. Jeśli to możliwe, podróżujmy z pasażerem, który może nas zmienić za kierownicą. Unikajmy jazdy nocą i dbajmy o komfort w samochodzie: utrzymujmy optymalną temperaturę (zbyt wysoka może wywołać uczucie senności, zbyt niska ograniczyć koncentrację). Dbajmy o odpowiednią wentylację, a podczas przerwy na MOP – porządnie przewietrzmy samochód.