Bezpieczna jazda autostradą jesienią

Wraz z nadejściem jesieni rośnie liczba dni, podczas których kierowcy mogą spodziewać się pogorszenia warunków pogodowych na drodze. Zachowanie szczególnej ostrożności jest niezwykle ważne podczas jazdy po autostradzie, na której rozwijamy duże prędkości. Dlatego wraz z nadejściem jesiennej słoty warto przypomnieć sobie nie tylko o kontroli lub zmianie ogumienia, ale także o kilku najważniejszych zasadach podróżowania we mgle, w deszczu lub przy silnym wietrze.

Mgła na horyzoncie

Mgła, która pojawia się na drodze, oznacza realne ograniczenie widoczności nawet poniżej 100 m. Dlatego w takim przypadku – podróżując autostradą:
● dostosuj (ogranicz) prędkość;
● zachowaj jeszcze większą ostrożność i koncentrację;
● zwiększ i utrzymuj dystans między pojazdami;
● włącz światła mijania zamiast świateł do jazdy dziennej (jeśli takich używasz) – moc świateł do jazdy dziennej jest nawet pięciokrotnie niższa niż świateł mijania, ale specjalna konstrukcja ich odbłyśnika sprawia, że po zmroku lub w warunkach ograniczonej widoczności mogą wywoływać efekt chwilowego oślepienia u kierowców jadących z naprzeciwka;
● włącz światła przeciwmgłowe przednie (jeśli pojazd je posiada) – kierowcy mogą (nie muszą) ich używać zamiast świateł mijania lub razem z nimi.

Kierując pojazdem, możesz też włączyć tylne światło (lub światła) przeciwmgłowe, ale tylko wtedy, gdy mgła ogranicza widoczność na odległość mniejszą niż 50 m. Tylne światło przeciwmgłowe ma bardzo dużą moc, więc jeśli używasz go w dobrych warunkach atmosferycznych, możesz oślepić kierowców jadących za tobą, co powoduje spore zagrożenie na drodze. 

A czy w czasie mgły można wyprzedzać? Nie ma takiego zakazu, ale warto pamiętać, że manewr ten podczas mgły jest bardzo ryzykowny. Na autostradzie wyprzedzanie nie jest obarczone aż tak dużym ryzykiem, ponieważ nie zaskoczy nas żaden pojazd jadący z naprzeciwka, ale warto mieć na uwadze, że jeśli widoczność jest naprawdę zła, to (zgodnie z przepisami) kierowca – poza obszarem zabudowanym – podczas mgły może dawać krótkotrwałe sygnały dźwiękowe w czasie wyprzedzania. Pamiętaj jednak, że za nadużywanie klaksonu może grozić mandat.

Ponadto – ponieważ gęstość mgły zależy od różnych czynników, m.in. terenowych – widoczność podczas jazdy we mgle może dynamicznie się zmieniać. Warto mieć to na uwadze, szczególnie na autostradzie, na której w szybkim tempie pokonujesz znaczne odległości, więc nieduża mgła za kilka kilometrów, może zamienić się w „mleczny kożuch”. 

Opady – kurtyna wody na drodze

Opady deszczu, bez względu na intensywność, powodują, że nawierzchnia drogi staje się śliska. Oznacza to, że droga potrzebna do zatrzymania pojazdu wydłuża się w takich warunkach o 1/3 w porównaniu z suchą nawierzchnią. Dlatego nawet przy niedużej mżawce warto:
● dostosować (zmniejszyć) prędkość, ale tak, żeby nie utrudniać płynnej jazdy innym kierowcom;
● zachować jeszcze większą ostrożność i koncentrację, więc jeśli np. jesteś zmęczony lub światła odbijane od mokrej nawierzchni i deszczu zbyt mocno cię oślepiają, to zrób sobie przerwę w podróży, zjeżdżając na najbliższy MOP (Miejsce Obsługi Podróżnych);
● zwiększyć i utrzymywać odstęp między pojazdami – w dobrych warunkach pogodowych powinien on wynosić co najmniej tyle, ile wynosi połowa prędkości pojazdu wyrażona w metrach (np. odstęp od samochodu jadącego przed pojazdem, który porusza się z prędkością 120 km/h, powinien wynosić przynajmniej 60 m).

Natomiast jeśli podczas podróży autostradą zaskoczy cię gwałtowny deszcz nawalny, który tworzy „ścianę wody”, a zatem znacząco ogranicza widoczność na drodze, pamiętaj, że w tak trudnych warunkach, oprócz obowiązkowego włączenia świateł mijania, możesz użyć także przednich świateł przeciwmgłowych (można użyć także tylnych, ale tylko wtedy, gdy widoczność spada poniżej 50 m!). Tego typu oświetlenie pojazdu umieszczone jest nisko, dzięki czemu zmniejsza się efekt odbijania promieni świetlnych – nie tylko od mgły, ale także od silnego deszczu. 

Nawalne deszcze a akwaplanacja

W trakcie nawalnych deszczy, oprócz spadku widoczności, pojawia się także ryzyko poślizgu i utraty przyczepności na drodze, związane ze zjawiskiem akwaplanacji. Akwaplanacja to zjawisko, które występuje, gdy opona nie jest w stanie odprowadzić nadmiaru wody i z tego powodu odrywa się od nawierzchni, tracąc przyczepność – kierowca nie ma zatem kontroli nad pojazdem. Na powstanie akwaplanacji mają wpływ trzy podstawowe czynniki: 
● stan opon oraz ciśnienie – zbyt niskie ciśnienie zwiększa zużycie bieżnika opony, co w konsekwencji wiąże się ze wzrostem ryzyka utraty przyczepności na mokrej nawierzchni, bo starty bieżnik gorzej odprowadza wodę;
● prędkość jazdy – na autostradzie jest ona duża (maks. 140 km/h dla samochodów osobowych i 80 km/h dla ciężarówek), więc i ryzyko pojawienia się zjawiska akwaplanacji może być większe;
● ilość wody na jezdni, np. będącej chwilowym efektem nawalnego deszczu.

Jak rozpoznać zjawisko akwaplanacji? Sygnały alarmowe to: „uciekanie” tyłu samochodu na boki oraz nagłe wrażenie luzu na kierownicy, jak gdyby operowanie kierownicą stało się nagle znacznie łatwiejsze. Dlatego kiedy wyczujesz nadchodzące kłopoty, nie hamuj gwałtownie i nie skręcaj kierownicy. Należy zdjąć nogę z gazu, aby wytracić prędkość i poczekać, aż samochód stanie się ponownie sterowny. Oczywiście jeśli nie ma innego wyjścia i musisz hamować awaryjnie – zrób to. Większość pojazdów posiada systemy ABS i ESP, które wspomagają hamowanie i zapobiegają blokowaniu kół.

Ponadto – w przypadku naprawdę intensywnych opadów – dla bezpieczeństwa możesz zatrzymać się na autostradowym MOP-ie, gdzie spokojnie przeczekasz największą nawałnicę.

Silne podmuchy wiatru na autostradzie

W przypadku silnych wiatrów – nie tylko tych burzowych, ale także gwałtownych, jesiennych wichur – wzrasta ryzyko związane z utratą stabilności pojazdu podczas jazdy. Dlatego w trakcie silnego wiatru należy dużo baczniej zwracać uwagę nie tylko na otoczenie oraz drogę, ale także kontrolować poruszanie się auta – starając się regularnie równoważyć siłę napierającego na nie wiatru. Jest to szczególnie ważne podczas wykonywania takich manewrów, jak np. wyprzedzanie na autostradzie. Oprócz tego, podobnie jak w przypadku innych trudnych warunków na drodze, należy:
● dostosować (ograniczyć) prędkość;
● zachować ostrożność i koncentrację – bardzo silny wiatr często porywa i przenosi różne przedmioty, których nie spodziewasz się na drodze;
● zwiększyć i zachowywać dystans między pojazdami.

W przypadku wichury warto zjechać na najbliższy MOP i przeczekać najsilniejszy wiatr. A jeśli jakiś z porwanych przez wiatr elementów znajdzie się na drodze, zgłoś to służbom odpowiedzialnym za autostradę – w przypadku koncesyjnego odcinka A2 (Świecko – Konin) można zadzwonić na:
● infolinię: +48 800 022 242,
● do Centrum Zarządzania Autostradą: +48 618 383 112.