Aby jazda autostradą była bezpieczna i komfortowa także po zmroku, warto się do niej przygotować. To ważne, ponieważ jazda w nocy jest trudniejsza – szybciej przychodzi zmęczenie i łatwiej oślepiają reflektory innych pojazdów. Pamiętajmy też, ludzkie widzenie w ciemności jest ograniczone, a jego zasięg zależy od różnych czynników – że nie tylko od oświetlenia drogi. Jak zatem bezpiecznie podróżować autostradą i drogami szybkiego ruchu w nocy? Oto kilka rad, które mogą to ułatwić.
Wypocznij przed nocną podróżą – planowanie sprzyja koncentracji
Nocna jazda po autostradach i drogach szybkiego ruchu jest bardziej wymagająca niż jazda w ciągu dnia. Po zapadnięciu zmroku nasz zegar biologiczny zwalnia i wysyła sygnały, które świadczą o tym, że nadszedł czas na odpoczynek. Zmienia się nasza percepcja, a tym samym czas reakcji na niespodziewane zdarzenia. Szybciej pojawia się senność.
Ponadto prowadzenie pojazdu po zmroku, szczególnie po bardzo aktywnym i męczącym dniu, może być jeszcze większym wyzwaniem. Dlatego do nocnej trasy trzeba się przygotować. Najlepiej zadbać o odpowiednio długi sen w nocy (a jeśli jest taka możliwość – także o popołudniową drzemkę) lub dobry (regenerujący) odpoczynek przed trasą, a także o to, aby nasza aktywność przed nocną podróżą nie była zbyt wyczerpująca. Jeśli nie jest to możliwe, tym uważniej należy przyglądać się własnym reakcjom i reagować na sygnały, które płyną z ciała.
Ciężkie powieki i uciekające myśli, których po chwili nie potrafimy sobie nawet przypomnieć, to już nie ostrzeżenia, ale światła alarmowe. Dlatego nocną, długą podróż po autostradzie – szczególnie samotną lub z pasażerami, którzy nie podtrzymują naszej uwagi rozmową, bo śpią – warto dokładnie zaplanować. Dobry plan uwzględnia w takiej sytuacji przede wszystkim czas na… aktywny odpoczynek. W przypadku autostrady postoje odbywają się na MOP-ach (Miejsca Obsługi Podróżnych). MOP to odpowiednia przestrzeń, aby bezpiecznie wysiąść z samochodu, pospacerować i wykonać kilka najprostszych ćwiczeń (wymachy rąk, podskoki, przysiady), które poprawią dotlenienie organizmu i wzmocnią koncentrację. To także miejsce, w którym kierowcy przed dalszą trasą mogą: zjeść przekąskę lub posiłek (najlepiej lekkostrawny), wypić kawę lub herbatę, a jeśli senność nie odpuszcza – zdrzemnąć się w aucie.
Zadbaj o dobre światło – ustawienie i stosowanie oświetlenia na drodze
Światła bywają oślepiające, zarówno gdy pochodzą z pojazdów jadących z naprzeciwka, jak i poruszających tuż za nami czy po prostu nas wyprzedzających (szczególnie, jeśli auto nie ma automatycznie ściemniających się lusterek fotochromatycznych). Jedną z przyczyn oślepienia są nieprawidłowo ustawione reflektory. Jeśli chcemy sprawdzić lub poprawić ich ustawienie, najlepiej powierzyć tę czynność specjaliście, a można to zrobić, chociażby przy okazji corocznego przeglądu auta. Warto o to zadbać, ponieważ od ustawienia reflektorów zależy nie tylko komfort jazdy innych kierowców, ale także nasz – dobrze wyregulowane, optymalnie oświetlają drogę i nie oślepiają innych, a tym samym podnoszą bezpieczeństwo podróży.
Ważne jest również zwrócenie uwagi na włączenie odpowiedniego rodzaju świateł. Według przepisów: od zmierzchu do świtu na drogach nieoświetlonych (np. latarniami ulicznymi) zamiast świateł mijania lub łącznie z nimi (tak jeździmy najczęściej), kierujący pojazdem może używać świateł drogowych, zwanych także długimi, ale pod warunkiem, że nie oślepia nimi innych kierowców. Oznacza to, że światła drogowe należy przełączyć na światła mijania, gdy:
· zauważymy jadący z naprzeciwka pojazd, szczególnie jeśli jego kierowca jako pierwszy wyłączył światła drogowe;
· zbliżamy się do pojazdu poprzedzającego (jego kierowcę również mogą oślepić długie światła).
A zatem w przypadku używania świateł drogowych nie jest ważne, czy jesteśmy w obszarze zabudowanym, czy poza nim – ważna jest pora (noc), brak oświetlenia drogi, a przede wszystkim bezpieczeństwo – nie możemy oślepiać długimi światłami innych kierowców.
Również przednich i tylnych świateł przeciwmgłowych powinniśmy używać z rozwagą, czyli wyłącznie przy ograniczonej przejrzystości powietrza, spowodowanej mgłą lub bardzo silnymi opadami. W przeciwnym razie oślepimy nie tylko kierowców jadących przed nami, ale również za nami, bo tylne światło (lub światła) przeciwmgłowe ma bardzo dużą moc, więc może być włączone tylko wtedy, gdy widoczność na drodze jest mniejsza niż 50 metrów. Warto dodać, że źle ustawione lub nieodpowiednio użyte światła niektórych kierowców jedynie chwilowo zdekoncentrują, za to innych mogą oślepić na tyle mocno, że przez pewien czas nie będą potrafili oni dostrzec żadnego obiektu, co jest niebezpieczne.
Rozpraszająca uwagę i oślepiająca dla kierowców jadących z przodu może być też tzw. jazda na zderzaku – podczas jazdy po autostradzie lub drodze ekspresowej prawidłowa i bezpieczna odległość między pojazdami powinna wynosić (w metrach) przynajmniej połowę wartości prędkości, z którą porusza się pojazd (czyli np. 60 m dla pojazdu, który jedzie z prędkością 120 km/h).
Zachowaj widoczność – sprawne reflektory i czyste szyby
Równie ważne – jak ustawienie świateł – jest zachowanie czystości i przejrzystości reflektorów. O ten pierwszy aspekt możemy zadbać samodzielnie – przed ruszeniem w trasę wystarczy wyczyścić je, usuwając śnieg lub lód, a także wszelkie zabrudzenia (kurz, pył, błoto). To ważne, ponieważ zabrudzone lampy często rozpraszają światło, co może oślepiać kierowców jadących autostradą. Może się też zdarzyć sytuacja odwrotna, gdy brudne i zmatowiałe lampy osłabiają strumień światła, a tym samym zmniejszają naszą widoczność na drodze. Dlatego, jeśli widzimy, że reflektory tracą moc z powodu zmatowienia, możemy albo kupić nowe, albo skorzystać z usług firmy zajmującej się ich maszynowym polerowaniem.
Widoczność na drodze jest bardzo ważna, dlatego – podobnie jak przejrzystości – powinniśmy pilnować również prawidłowego działania lamp samochodowych, sprawdzając regularnie, czy wszystkie światła są sprawne, szczególnie jeśli nasz pojazd nie ma czujników sygnalizujących przepalenie się żarówki. Pamiętajmy, że niesprawną żarówkę należy bezzwłocznie wymienić. Z tego też powodu w pojeździe warto mieć komplet żarówek na wypadek awarii, nawet jeśli zazwyczaj można je kupić na stacjach benzynowych, np. na autostradowych MOP-ach.
Zanim wybierzemy się w jakąkolwiek podróż, zadbajmy też o czystość lusterek i szyb – zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz pojazdu. Zapomnienie o tych elementach może niebezpiecznie ograniczyć kierowcy widoczność, dlatego przed wyjazdem lepiej upewnić się, że nie są one:
· brudne – jeśli szyby i lusterka pobrudzą się w trakcie jazdy, można zatrzymać się na najbliższym MOP-ie, aby je umyć (np. na stacji benzynowej), a przy okazji sprawdzić i uzupełnić poziom płynu w spryskiwaczach;
· oblodzone – zamarznięty na przedniej szybie lód odbija światło, przez co nie tylko ogranicza widoczność (szczególnie w nocy), ale może też spowodować efekt oślepienia kierowcy;
· zaparowane – podczas jazdy należy skierować na szyby nawiew ciepłego powietrza lub włączyć klimatyzację, a pod ręką zawsze mieć czystą gąbkę samochodową.
Nocna jazda po autostradzie, jeśli jest dobrze zaplanowana, może być równie bezpieczna i komfortowa jak w dzień. Wystarczy zadbać o wcześniejszy odpoczynek, zaplanować postoje na trasie i przygotować pojazd do drogi – światła, szyby, lusterka. Dobra widoczność w kabinie i na drodze są najważniejsze. Pamiętajmy także o zmianie świateł na światła mijania i/lub drogowe, jeśli jest to możliwe lub konieczne.